Wat
is Biologische landbouw?
Biologische landbouw
Biologische landbouw is een aanduiding voor zowel de ekologische (EKO) als
de biologisch-dynamische (BD) landbouw. In de praktijk liggen de beide landbouwvormen
dicht bij elkaar, maar hun filosofische achtergrond loopt uiteen.
EKO
In de jaren zestig ontstonden in Nederland protest-bewegingen onder voornamelijk
jonge mensen. Binnen deze jongeren-beweging ontstonden allerlei vraagstukken
op het gebied van landbouw, milieu en sociale vraagstukken. Hier is onder andere
de ekologische landbouw uit voort gekomen in Nederland. In die roerige tijden
werd geprotesteerd tegen de welvaart, de materiële dingen, het gemak waarmee
iedereen alles kon kopen en weer weggooien en het gevoel dat de mens zelf niet
meer aan bod kon komen. De kiem voor de biologische landbouw werd gelegd toen
een groep mensen aktief wilde zijn met milieuvriendelijke landbouw, maar die
mensen konden zich niet vinden in de filosofische achtergrond van de BD-landbouw.
Deze groepering startte een eigen Eko-beweging op. De oorspronkelijke kenmerken
van de ekologische landbouw waren kleinschaligheid, geen chemische bestrijdings
middelen en kustmest en verkoop van Nederlandse ekologische producten in Nederland.
Producten die door Ekologische bedrijven geproduceerd zijn, zijn te herkennen
aan het ekologo:
BD
De
biologisch-dynamische (BD) landbouw is gebaseerd op de antroposofie,
waarvan Rudolf Steiner de grondlegger is. De BD-landbouw is begonnen
met een aantal voordrachten die Rudolf Steiner in 1924 gehouden heeft.
Een aantal verontruste Duitse agrariërs vroeg Steiner om nieuwe
gezichtspunten voor een moderne landbouw aan te dragen. Deze nieuwe
gezichtspunten moesten gebaseerd zijn op levenssamenhangingen en
niet op techniek en chemie. In de voordrachten werden ideeën
aangedragen, van waaruit men levensprocessen in bodem, plant, dier
en mens beter kan leren begrijpen en hanteren. Enkele basisgedachten
daarvan zijn bijvoorbeeld: · het organisme aarde in zijn geheel,
met alle planten die er op groeien en alle dieren die er op leven,
is een groot ademend, levend geheel; · planten en dieren en
een gezonde bodem zijn van elkaar afhankelijk en kunnen elkaar over
en weer gezond maken. De essentie van de filosofie van de BD-landbouw
ligt in het feit dat niet alleen processen op aarde bekeken worden,
maar dat deze beschouwd worden in relatie tot de kosmos. De meeste
mensen gaan ervan uit dat processen op aarde optreden onder invloed
van de zon, de maan, de dampkring en de aarde zelf. Daarentegen gaan
antroposofen ervan uit dat de hele kosmos een belangrijke invloed
heeft op de processen op aarde, dus ook de andere planeten hebben
daarin een bijdrage. Deze gedachte heeft tot de toepassing van preparaten
en het gebruik van de zaai- en werkkalender geleid. Preparaten bestaan
uit zeer verdunde oplossingen van verteerde plantendelen in water.
Deze preparaten worden over het gewas/ veld gespoten om de planten
te versterken of ze worden in de kompost toegepast om de bodemprocessen
te versterken. In de kalender wordt aangegeven op welke dagen gunstige
omstandigheden heersen voor het zaaien en grondbewerken. Het gebruik
van preparaten en de zaai- en werkkalender wordt niet door iedere
BD-teler toegepast. Producten die door de BD-landbouw voortgebracht
worden, zijn te herkennen aan de merknaam Demeter, welke in bezit
is van de vereniging voor biologisch-dynamische landbouw. Het logo
ziet er als volgt uit: 